ISO-richtlijn voor menstruatie en menopauze op het werk: waarom dit een historische doorbraak is

Steeds meer organisaties investeren in welzijn, mentale gezondheid en duurzame inzetbaarheid. Maar één onderwerp bleef opvallend lang onder de radar: de impact van menstruatie en menopauze op het werk.

Daar komt verandering in.

Binnen de Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO) wordt momenteel gewerkt aan een nieuwe richtlijn die werkgevers helpt om werknemers beter te ondersteunen tijdens menstruatie, perimenopauze en menopauze.

Voor veel organisaties lijkt dit misschien een technische ontwikkeling. In werkelijkheid kan deze richtlijn even baanbrekend worden als eerdere ISO-normen rond veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk.

Wat is een ISO-richtlijn?

ISO staat voor de International Organization for Standardization.

Deze onafhankelijke organisatie ontwikkelt internationale standaarden die bedrijven helpen om processen te verbeteren, risico’s te verminderen en kwaliteit te verhogen. Bekende voorbeelden zijn:

• ISO 9001 voor kwaliteitsmanagement

• ISO 14001 voor milieumanagement

• ISO 45001 voor gezondheid en veiligheid op het werk

Miljoenen organisaties wereldwijd gebruiken deze normen als referentie voor goed bestuur en professioneel werkgeverschap.

Een ISO-richtlijn is geen wet. Maar omdat ze wereldwijd wordt erkend, heeft ze vaak een enorme invloed op hoe organisaties beleid ontwikkelen.

Waarom is deze nieuwe richtlijn zo bijzonder?

Tot nu toe lag de focus van arbeidsgerelateerde normen vooral op veiligheid, fysieke belasting en algemene gezondheid. Voor het eerst wordt nu expliciet aandacht besteed aan:

• menstruatie

• perimenopauze

• menopauze

• hormonale gezondheid

• de impact hiervan op werkprestaties en welzijn

Hoewel miljoenen werknemers hiermee te maken hebben, werden deze onderwerpen jarenlang nauwelijks besproken op de werkvloer. De nieuwe richtlijn erkent dat gezondheid niet voor iedereen hetzelfde is en dat inclusieve organisaties rekening houden met verschillende levensfasen.

Welke bedrijven zullen deze richtlijn volgen?

Waarschijnlijk meer dan je denkt.

Vooral organisaties die al werken volgens:

• ISO 45001

• ESG-richtlijnen

• duurzaam inzetbaarheidsbeleid

• DEI-programma’s (Diversiteit, Equity & Inclusion)

zullen de aanbevelingen nauwgezet volgen.

Denk aan:

• multinationals

• overheden

• ziekenhuizen

• onderwijsinstellingen

• financiële instellingen

• productiebedrijven

Veel van deze organisaties hebben reeds beleid rond mentale gezondheid, mantelzorg of hybride werken. Menstruatie- en menopauzebeleid ligt dan voor de hand als volgende stap.

Wat staat er ongeveer in de richtlijn?

Hoewel de definitieve versie nog wordt uitgewerkt, ligt de focus op:

Bewustwording

Managers en medewerkers krijgen kennis over menstruatie en menopauze.

Open communicatie

Werknemers moeten zich veilig voelen om gezondheidsuitdagingen bespreekbaar te maken.

Werkplekaanpassingen

Voorbeelden zijn:

• flexibele werktijden

• temperatuurcontrole

• toegang tot rustruimtes

• aangepaste werkkleding

• mogelijkheden voor thuiswerk

Ondersteuning

Organisaties worden aangemoedigd om medewerkers toegang te geven tot informatie, begeleiding en gespecialiseerde hulp.

Waarom is dit belangrijk voor organisaties?

Veel werkgevers focussen op ziekteverzuim.

Maar ziekteverzuim is vaak het eindpunt van een veel langer proces.

Voordat iemand uitvalt, zijn er vaak signalen:

• vermoeidheid

• concentratieproblemen

• slaapproblemen

• onzekerheid

• verminderde productiviteit

Wanneer deze signalen niet besproken worden, ontstaat wat wij “zwijgverzuim” noemen.

De nieuwe ISO-richtlijn helpt organisaties om die stilte te doorbreken voordat problemen escaleren.

Een historische verschuiving

Misschien is het belangrijkste effect van deze richtlijn niet praktisch maar cultureel. Menstruatie en menopauze zijn geen privéproblemen die werknemers zelf moeten oplossen. Het zijn normale levensfasen waarmee moderne organisaties rekening kunnen houden. Net zoals we dat doen voor ergonomie, mentale gezondheid en veiligheid.

Dat alleen al maakt deze richtlijn historisch.

Conclusie

De nieuwe ISO-richtlijn voor menstruatie en menopauze op het werk zal organisaties geen verplichtingen opleggen. Maar ze zal wel een internationale standaard creëren voor goed werkgeverschap. 

Voor organisaties die willen investeren in duurzame inzetbaarheid, inclusie en het voorkomen van zwijgverzuim, is dit een ontwikkeling die onmogelijk te negeren valt. 

De vraag is niet of menstruatie en menopauze invloed hebben op het werk. De vraag is hoe organisaties ermee omgaan.